غمت در نهانخانه دل نشیند به نازی که لیلی به محمل نشیند
مرنجان دلم را که این مرغ وحشی ز بامی که برخاست مشکل نشیند
خلد گر به پا خاری آسان بر آید چه سازم به خاری که بر دل نشیند
دنبال محمل چنان زار گریم که از گریه ام ناقه در گل نشیند به
به نازم به بزم محبت که آنجا گدایی به شاهی مقابل نشیند
Russian Folk Tale
The tale about fisherman and little fish
There once lived an old man and his good-wife
On the shore of the deep blue ocean;
They lived in a tumble-down hovel
For thirty-three summers and winters.
The old man used to fish for his living,
And his wife spun yarn on her distaff.
He once cast his net in the ocean,
And pulled it up with mud from the bottom;
He again cast his net in the ocean,
And this time caught nothing but seaweed;
When he cast his net for the third time,
One fish was all that he landed,
No common fish, though, but a goldfish.
Now the goldfish began to implore him,
And it spoke like a real human being:
«Put me back, old man, into the ocean —
I will pay you a right royal ransom,
I wilt give you whatever you ask me.»
The old man was astonished and frightened —
He'd been fishing for thirty-three summers,
Bat had not heard of any fish talking.
So with care he untangled the goldfish
And tenderly said as he did so:
«God bless you, my dear little goldfish!
Thank you kindly, I don't want your ransom.
Go back to your home in the ocean,
And roam where you will without hindrance.»
To his wife the old fisherman hastened
To tell her about this great marvel.
«I caught only one fish this morning —
A goldfish it was, most uncommon;
It spoke like a Christian, and begged me
To put it back into the ocean,
And promised to pay a rich ransom,
To give me whatever I asked for.
But how could I ask for a ransom?
I released it without any payment.»
His wife started scolding her husband:
«Oh you simpleton! Oh yon great silly!
Couldn't make a mere fish pay a ransom!
You at least might have asked for a wash-tub -
For ours is all falling to pieces!»
The old man returned to the seashore,
Where the blue waves were frolicking lightly.
He called out aloud for the goldfish,
And the goldfish swam up and demanded:
«What is it, old man, you are wanting?»
With a bow, the old man said in answer:
«Forgive me, Your Majesty Goldfish!
My old woman has scolded me roundly—
Won't leave me alone for a minute,
She says that she wants a new wash-tub,
For ours is all falling to pieces.»
The goldfish murmured in answer:
«Do not worry, go home, God be with you —
Very well, you shall have a new wash-tub.»
To his wife the old fisherman hastened,
And behold — there it was, the new wash-tub.
But she scolded him louder than ever:
«Oh you simpleton! Oh you great silly!
To ask for a tub—a mere wash-tub!
What good can you get from a wash-tab?
Return to the goldfish, you silly,
Bow down low and ask for a cottage.»
Again he went back to the seashore,
And this time the blue sea was troubled.
He called out aloud for the goldfish,
And the goldfish swam up and demanded:
«What is it, old man, you are wanting?»
With a bow, the old man said in answer:
«Forgive me, Your Majesty Goldfish!
My old woman is angrier than ever,
Won't leave me alone for a minute—
The old scold says she wants a new cottage.»
The goldfish murmured in answer:
«Do not worry, go home, God be with you!
So be it! You'll have a new cottage!»
So back the old man turned his footsteps;
Not a sign did he see of his hovel.
In its place stood a new gabled cottage,
With a chimney of brick, newly whitewashed,
A fence with oak gates stood around it;
And there sat his wife at a window;
When she saw him, she scolded him roundly:
«Oh you simpleton! Oh you great silly!
To ask for no more than a cottage!
Go and bow to the goldfish, and tell it
That I'm tired of being a peasant,
That I want to be made a fine lady.»
The old man then returned to the seashore,
Where the ocean was restlessly foaming,
He called out aloud for the goldfish.
The goldfish swam up and demanded:
«What is it, old man, you are wanting?»
With a bow, the old man said in answer:
«Forgive me, Your Majesty Goldfish!
My old woman is madder than ever,
She gives me no rest for a second,
Says she's tired of being a peasant,
And wants to be made a fine lady.»
The goldfish murmured in answer:
«Do not worry, go home, God be with you.»
To his wife the old fisherman hastened,
And what did he see? — a tall mansion;
On its white marble stairs — his old woman.
She was wearing a rich sable jacket,
And s head-dress, in gold all embroidered;
Her neck was with pearls heavy laden;
She wore golden rings on her fingers;
She was shod in the softest red leather;
Zealous servants bowed meekly before her,
As she cuffed them and rated them roundly.
The old man then approached his wife, saying.
«Greetings, your ladyship, greetings, fine lady!
Now I hope that your soul is contented!»
She angrily bade him be silent
And sent him to serve in the stables.
First a week slowly passed, then another,
The old woman grew prouder than ever.
One morning she sent for her husband,
And said: «Bow to the goldfish and tell it
I am tired of being a lady,
And I want to be made a Tsaritsa.»
Her husband implored her in terror,
Saying: «Woman—you've surely gone crazy!
You can't even talk like a lady!
You'd be mocked at all over the kingdom!
His old woman grew madder than ever,
Slapped his face and then shouted in passion:
«How dare you, muzhik, stand and argue,
Stand and argue with me, a fine lady?
Go at once — if you don't, then I warn you,
You'll be dragged to the shore, willy-nilly.»
The old man went down to the seashore
(The ocean was swollen and sullen).
He called out aloud for the goldfish,
And the goldfish swam up and demanded:
«What is it, old man, yon are wanting?»
With a bow, the old man said in answer:
«Forgive me, Your Majesty Goldfish!
Again my old woman's gone crazy!
Now she's tired of being a lady!
She wants to be made a Tsaritsa.
The goldfish murmured in answer:
Do not worry, go home, God be with you!
Very well! She shall be a Tsaritsa!»
To his wife the old fisherman hastened,
And what did he see? A grand palace;
In the palace he saw his old woman,
At the table she sat, a Tsaritsa,
Attended by nobles and boyards;
They were pouring choice wines in her goblet,
She was nibbling sweet gingerbread wafers;
Around her, grim guards stood in silence,
With halberds upon their broad shoulders.
The old man was aghast when he saw this,
He bowed to her feet and said humbly:
«Greetings, Oh mighty Tsaritsa!
Now I hope that your soul is contented!»
But she gave not a glance at her husband —
She ordered him thrust from her presence.
The boyards and nobles all hastened
And drove him with blows from the chamber;
The guards at the door waved their halberds
And threatened to cut him to pieces.
All the people derided him, saying.
«Serves you right, now, you ill-bred old fellow.
You churl—this will teach you a lesson,
To keep to your station in future!»
First a week slowly passed, then another;
The old woman grew prouder than ever.
She sent for her husband one morning,
And her chamberlain haled him before her.
The old woman spoke thus to her husband:
«Go, bow to the goldfish, and tell it
That I'm tired of being Tsaritsa,
Of the seas I want to be mistress,
With my home in the blue ocean waters;
The goldfish I want for my servant
To do my commands and my errands.»
The old man durst not contradict her,
Nor open his lips to make answer.
He sadly set out for the seashore.
A tempest raged over the ocean,
Its waters were swollen and angry,
Its billows were boiling with fury.
He called out aloud for the goldfish.
The goldfish swam up and demanded:
«What is it, old man, you are wanting?»
With a bow, the old man said in answer;
«Forgive me, Your Majesty Goldfish!
What shall I do with my cursed old woman?
She is tired of being Tsaritsa,
Of the seas she now wants to be mistress,
With her home in the blue ocean waters;
She wants you to be her own servant,
To do her commands and her errands.»
Not a word spoke the goldfish in answer,
It just swished its tail, and in silence
Disappeared in the depths of the ocean.
He waited in vain for an answer,
And at last turned his steps to the palace;
And behold — there again stood his hovel;
On the doorstep sat his old woman,
With the same broken wash-tab before her.
Translated by Irina Zheleznova, 1986
یکی بود یکی نبود روزگاری مرد پیری بود که با همسر خوبش زندگی می کرد.
که در ساحل آقیانوس عمیق آبی در یک کلبه ویران به مدت سی و سه تابستان و
زمستان با هم زندگی کردند . پیر مرد برای اداره زندگی ماهی می گرفت و پیر
زن سرگرم بافندگی بود او روزی تورش را در اقیانوس انداخت و وقتی آن را بالا
کشید پر از گل و لای اقیانوس بود پیر مرد دوباره تور ماهیگیریش را در اقیانوس
انداخت . این بار جز جلبک دریایی چیزی دز تورش نیافت ! وقتی که برای بار سوم
تو ر را در اقیانوس انداخت حاصل آن یک ماهی بود البته نه یک ماهی معمولی !
بلکه یک ماهی طلایی صید کرد ! ماهی طلایی شروع به التماس و زاری کرد .
و شبیه یک انسان واقعی صحبت می کرد !
" پیرمرد مرا به دریا برگردان ! من یک هدیه شاهانه در برابر آزادی ام به تو خواهم داد .
هر چی که تو از من بخواهی به تو خواهم داد ! "
پیر مرد از این جریان هم شگفت زده شده بود و هم بسیار می ترسید .
برای مدت 33 تابستان بود که او ماهیگیری می کرد اما تا کنون ماهی که صحبت کند
را صید نکرده بود.!
پیر مرد ضمن اینکه ماهی را از بین تور ها رها می کرد با مهربانی به او گفت :
" ماهی کوچولوی طلایی ام خدا به تو خیر بدهد من هدیه ای از تو نمی خواهم متشکرم
حالا فورا به خانه ات در اقیانوس برگرد. و بدون وقفه به گشت در اقیانوس بپرداز "
پیر مرد به هنگام برگشتن به منزل با شتاب داستان را برای زنش تعریف کرد .
" من امروز فقط یک ماهی صید کردم وآن هم یک ماهی طلایی عجیبی بود.
او مانند مسیحی ها صحبت می کرد و از من با التماس می خواست تا او را به دریا
بر گردانم ! و به من قول می داد که هدایای گران بهایی به من بدهد هرچی که من
از او بخواهم به من بدهد ." اما من چطوری می توانستم از او هدیه بخواهم ؟
بنابراین من او را بدون هیچ شرطی رها کردم "
زن او شروع به سرزنش او کرد :
" اه آدم ساده ! تو یک احمق تمام عیار هستید حداقل از او درخواست یک طشت
رخت شویی می کردی طشت رختشویی ما تکه تکه شده است ."
پیر مرد به ساحل برگشت جایی که امواج لاجوردی دریا در جست وخیز بودند.
پیر مرد با صدای بلند ماهی را صدا زد ماهی ظاهر شد وگفت تقاضا بکن پیر مرد !
" آن چی هست که می خواهید ؟ به من بگو ! "پیرمرد با یک تعظیم گفت :
عالیجناب ماهی مرا ببخشید زن پیر من با شدت مرا سرزنش می کند و برای
یک دقیقه هم دست از سر من بر نمی دارد او می گوید که یک طشت رختشویی
می خواهد چون که طشت ما تکه تکه شده است "
ماهی کوچولو در جواب زمزمه ای کرد و گفت :
نگران نباش ! به خانه ات برو ! خدا خیلی خوب با شما خواهد بود و شما یک طشت
تازه خواهید داشت."
پیر مرد با شتاب نزد زنش برگشت با تعجب یک طشت نو را مشاهده کرد !
اما پیره زن این بار او را شدید تر سرزنش کرد :
" ای آدم ساده ! ای احمق بزرگ تو فقط درخواست یک طشت کردید ؟! چه خیری از
یک طشت رختشویی به تو می رسد ؟! آدم احمق زود نزد ماهی طلایی برگرد و
ضمن یک تعظیم از او در خواست یک باب خانه بکن !"
پیر مرد مجددا به ساحل دریا رفت اما این بار امواج دریا پر تلاطم بودند پیر مرد
با صدای بلند ماهی طلایی را صدا زد
ماهی ظاهر شد و گفت : آن چیه که می خواهیم زود به من بگو ؟
پیر مرد تعظیمی کرد و در پاسخ گفت :
" مرا ببخشید عالیجناب ماهی طلایی ! زنم عصبانی تر از دفعه قبل است
ویک دقیقه هم از سرزنش من دست بر نمی دارد پیر زن غرولندو می گوید
که من یک باب خانه جدید می خواهم !
ماهی طلایی در پاسخ زمزمه می کند :
نگران نباش ،به خانه برو . خدا با شما خواهد بود اینطوری خواهد شد و شما
یک خانه جدید خواهید داشت "پیر مرد به محض برگشتن ملاحظه کرد که اثری از
کلبه قدیمی شان نیست وبه جای آن یک خانه جدید شیروانی با دود کش آجری
و پرچین و حصاری با در بلوطی دور آن وجود داشت و پیر زن در پنجره آن
نشسته بود .
پیرزن با دیدن پیر مرد شروع به سرزنش شدید تر او کرد و گفت :
اه آدم ساده لوح ، ای احمق بزرگ ! تو فقط از او یک خانه خواستی ؟!
برو و ضمن یک تعظیم از ماهی طلایی بخواه که من از یک آدم معمولی و یک کشاورز
ساده بودن خسته شده ام بگو که من می خواهم یک بانوی والامقام باشم !
پیر مرد به ساحل دریا برگشت اینبار امواج تریا خروشان تر از قبل بودند
پیر مرد با صدای بلند ماهی طلایی را صدا زد
ماهی طلایی ظاهر شد و گفت " آن چی هست که میخواهید ؟
پیر مرد با یک تعظیم گفت : عالیجناب ماهی طلایی مرا ببخشید اما پیر زن
دیوانه تر از قبل شده است و با سرزنشهایش مجالی برای آرامش من نگذاشته است!
او می گوید از یک دهاتی و زن روستایی بودن خسته شده است و می خواهد یک بانوی
عالیرتبه باشد .!
ماهی در پاسخ زمزمه ای کرد و گفت " نگران نباش ،به خانه ات برو ،خدا با شما
خواهد بود .
پیر مرد با شتاب به منزل برگشت اما او چی دید ؟؟!!!1
یک ساختمان چند طبقه که زنش روی پله های مرمرین آن بود !
زنش یک بلوز مشکی گرانبها پوشیده بود و یک روسری که با طلا برودری
شده بود بر سر داشت گردن او مملو و پوشیده از مرواریدهای سنگین بود
و انگشتری های طلا هم بر انگشتانش داشت و کفشهایی درست شده ازمرغوب ترین
چرمها بر پای داشت ! و خدمتکاران و ندیمان با وفا در مقابل او تعظیم می کردند !
گویی که بر دستان آنها دست بند زده بود و به صف کرده بود !
سپس پیر مرد به او نزدیک شد و گفت :
تبریک می گویم خانم شدن ! تبریک می گویم بانو ! امیدوارم که دیگر راضی شده باشید !
پیر زن با خشونت به او دستور داد که ساکت باشد و به او دستور داد که در اصطبل مشغول به
کار شود !
یک هفته به کندی گذشت و هفته ای دیگر هم همینطور . پیرزن باز هم مغرور تر از پیش شد
یک روز صبح خواست تا شوهرش را فرا بخوانند و به او گفت :
به ماهی طلایی تعظیم کن و به او بگو که من از بانو بودن خسته شده ام و می خواهم که
یک " تزار" باشم.!
پیر مرد با ترس و لرز از زنش در خواست کرد وگفت " زن تو واقعا داری دیوانه می شوید
تو حتی قادر نیستید مانند یک بانو صحبت کنید در سرتاسر کشور تو را مسخره خواهند کرد !
پیرزن دیوانه تر از قبل شد یک سیلی بر گونه پیر مرد نواخت و با صدای پر احساس خود
افزود " رعیت " پست تو چطور جرات می کنی که تو روی من بایستی و با من بحث کنی ؟!
در مقابل یک " بانوی " عالیرتبه ایستادن و بحث کردن !!!!!
فورا به ساحل دریا برو ! اگر نروی من دستور می دهم تو را تا انجا روی زمین بکشند
چه بخواهی چه نخواهی باید بروید !
پیر مرد به ساحل دریا رسید دریا متلاطم و خشمگین بود
پیر مرد با صدای بلند ماهی طلایی را صدا زد ماهی طلایی ظاهر شد و گفت :
پیر مرد چی می خواهید ؟ زود بگو !
پیر مرد با یک تعظیم گفت : عالیجناب ماهی طلایی مرا ببخشید . دو باره زن پیرم
دیوانه شده است ! اکنون او از یک " بانو " بودن خسته شده است و می خواهد یک " تزارین " باشد!
ماهی طلایی در جواب زمزمه کرد و گفت : نگران نباش ،به خانه ات برو ، خدا با شماست!
خیلی خوب ! او یک "تزارین " خواهد شد !
پیر مرد با عجله نزد زنش باز گشت اما او چی دید ؟؟!!!
او یک کاخ مجلل مشاهد کرد که پیرزن روی سریر نشسته بود بعنوان یک " تزارین "
ودر برابر او نجیب زادگان و خدمتکاران صف زده بودند !!
در جام او شراب ناب می ریختند ! و او به تکه هایی از نان زنجبیلی و شیرینی گاز می زد !
و اطراف او را نگهبانان عبوسی ساکت ایستاده بودند در حالی که بر روی شانه های ستبرشان
نیزه داشتند !!!
پیر مرد با دیدن این صحنه مات و مبهوت شده بود !
پیر مرد جلوی پای زن زانو زد و گفت : " تزارین " مقتدر تبریک عرض می کنم !
امیدوارم که اکنون راضی شده باشید .!
اما پیر زن حتی نگاهی هم به او نکرد بلکه دستور داد تا او را از جلو چشمش دور کنند!
ندیمان و نجیب زادگان او را از اطاق بیرون راندند و نگهبانان دم در با تکان دادن نیزه هایشان
او را به تکه تکه کردن تهدید کردند !! همه مردم او را مسخره کردند و گفتند:
" پایت را از گلیمت درازتر نکن ! بی تربیت فرتوت !دهاتی.
این به شما درسی خواهد آموخت که در آینده حد خودت را رعایت کنید !
یک هفته به کندی گذشت و هفته ای دیگر همینطور .. پیر زن باز هم مغرور تر از پیش شد
او یک روز صبح دنبال شوهرش فرستاد و خدمتکاران او مرد را به زور به حضور پیر زن کشاندند!
پیر زن خطاب به شوهرش گفت " نزد ماهی طلایی برو و ضمن یک تعظیم به او بگو که من از
" تزار " بودن خسته شده ام من می خواهم بانوی آقیانوس ها باشم و قصر عظیمی بر روی آبهای
اقیانوس ها داشته باشم !و ماهی طلایی هم باید بعنوان خدمتکار در خدمت من باشد تا فرمانها و
دستوراتم را انجام دهد.!!
پیر مرد قدرت مخالفت نداشت و دهانش را هم باز نکرد تا حرفی بزند او غمگین روانه
ساحل دریا شد . طوفانی را بر فراز دریا مشاهد کرد ! امواج خشن و پرتلاطم بودند.
امواج دریا از خشم می جوشیدند .
پیر مرد با صدای بلند ماهی طلایی را فریاد زد ماهی طلایی ظاهر شد .
و گفت : پیر مرد بگو که چی می خواهید ؟
پیر مرد با یک تعظیم گفت : ببخشید عالیجناب ماهی طلایی ، من با این زن لعنتی
چی باید بکنم او از " تزار " بودن خسته شده است !
الان می خواهد فرمانروا و بانوی دریا ها باشد و قصری مجلل هم روی آبهای آبی دریاها داشته
باشد او همچنین می خواهد که تو خدمتکار او باشید تا دستورات و فرامین او را اجرا کنید !!
ماهی طلایی در پاسخ یک کلمه هم نگفت تنها دمش را تکان داد با سکوت در اعماق اقیلنوس ناپدید شد .
پیر مرد بیهوده در انتظار پاسخ بود ودر نهایت به سوی قصر باز گشت اما
به جای قصر همان کلبه قدیمی را دید که پیر زن با همان طشت شکسته در مقابل در نشسته بود .!
